Zarządzanie siecią wodociągową – nowoczesne rozwiązania dla gmin i miast

Sprawne administrowanie infrastrukturą wodną zarządzanie siecią wodociągową ma nieocenione znaczenie dla każdej lokalnej społeczności. W obliczu zmian klimatycznych władze samorządowe muszą uwzględniać innowacje w tym zakresie, a rozwiązania Smart Water stają się fundamentem długofalowych planów.

Wyzwania w zarządzaniu siecią wodociągową

Polska, z rocznymi zasobami wody poniżej 1700 m³ na mieszkańca, jest jednym z europejskich państw najbardziej zagrożonych kryzysem wodnym. Rodzime przedsiębiorstwa wodociągowe każdego roku tracą nawet jedną trzecią wyprodukowanej wody, zanim dotrze ona do kranów mieszkańców. Takie sytuacje zmuszają samorządy do poszukiwania rozwiązań, które zapewnią stabilne dostawy dla obywateli.

Tradycyjne gospodarowanie siecią wodociągową wiąże się jednak z licznymi trudnościami operacyjnymi. Ręczne odczyty wodomierzy wymagają regularnych wizyt inkasentów w nieruchomościach, co jest procesem czasochłonnym, kosztownym i nieefektywnym.

Z kolei brak ciągłego monitoringu i rzetelnych danych o zużyciu wody opóźnia wykrywanie awarii, wycieków czy nieuprawnionego poboru. Wszystko to skutkuje długotrwałymi stratami i wyższymi kosztami napraw.

Opisane wyzwania operacyjne trudno nazwać wyłącznie niedogodnościami. Stanowią one realne obciążenia finansowe i środowiskowe. Automatyzacja powtarzalnych procesów oferuje podwójną korzyść – natychmiastowe oszczędności wynikające ze zmniejszenia strat i zwiększenia efektywności, a także strategiczną możliwość przekierowania personelu do działań o wyższej wartości.

Czym jest technologia Smart Water?

W odpowiedzi na rosnące wyzwania w gospodarce wodnej Orange oferuje innowacyjne rozwiązanie Smart Water. Jest to inteligentny system zarządzania siecią wodociągową oparty na technologii internetu rzeczy (IoT).

Jego celem jest automatyzacja procesów, minimalizacja strat i optymalizacja operacji, przekształcając administrowanie wodociągami z reaktywnego w proaktywne. Smart Water stanowi element szerszej koncepcji inteligentnego miasta (Smart City), która dąży do optymalizacji i eliminacji marnotrawstwa zasobów. Składa się z kilku zintegrowanych komponentów, które współpracują ze sobą. Jakich?

• Nakładki telemetryczne – małe, wytrzymałe i wodoodporne urządzenia instalowane na wodomierzach. Ich istotną zaletą jest długa żywotność baterii wynosząca do 10 lat.
• Elementy wykonawcze – zawory, zasuwy czy regulatory ciśnienia. Są one połączone z modułami automatyki przemysłowej wyposażonymi w karty SIM.
• Graficzny interfejs użytkownika (GUI) – intuicyjny i przejrzysty interfejs, który prezentuje zebrane dane w przystępnej formie.

Korzyści z wdrożenia inteligentnego systemu zarządzania wodą

Implementacja technologii Smart Water przez samorządy ma wiele zalet. Na co konkretnie można liczyć?

Znacząca redukcja strat wody i szybka lokalizacja awarii

Zamiast czekać na zgłoszenia mieszkańców lub na pojawienie się widocznych skutków awarii, system natychmiast identyfikuje anomalie, porównując ilość wody wtłaczanej do rur z tą, która przepływa przez wodomierze. Szybka interwencja pozwala ograniczyć straty nawet o kilkanaście procent.

Zobacz nasz poradnik.

Zobacz pozostałe rozwiązania ekologiczne dla miejscowości turystycznych.

Automatyzacja procesów i optymalizacja zasobów ludzkich

Dane o zużyciu wody są zbierane i przesyłane automatycznie za pośrednictwem sieci komórkowej, co znacznie przyspiesza cały proces. To pozwala na strategiczne zarządzanie personelem i zwiększenie ogólnej efektywności operacyjnej przedsiębiorstwa wodociągowego. System umożliwia również automatyczne generowanie raportów zużycia wody, które mogą być bezpośrednio wykorzystane do fakturowania, co skraca cykl rozliczeniowy.  

Wymierne oszczędności finansowe

Redukcja strat wody bezpośrednio przekłada się na z zmniejszenie kosztów gminy. Uniknięcie marnotrawstwa wody oznacza bowiem realne zyski. Możliwość wykrywania prób manipulacji wodomierzami za pomocą magnesów dodatkowo chroni przed nieuprawnionym poborem wody – a to także przekłada się na wzrost przychodów. 

Wsparcie dla zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska

Wdrożenie Smart Water jest zgodne z globalnymi i europejskimi strategiami zrównoważonego rozwoju. Zmniejszenie strat wody bezpośrednio przyczynia się do redukcji śladu wodnego gminy i ochrony cennego zasobu, jakim jest woda pitna. Jest to element podkreślający znaczenie zasady „Water Efficiency First”, czyli priorytetowego traktowania środków zmniejszających zużycie i straty wody przed inwestowaniem w nowe ujęcia.

Elastyczne modele finansowania

Jedną z podstawowych barier, które często powstrzymują samorządy przed inwestycjami w nowe technologie, jest kwestia finansowania. Orange wychodzi naprzeciw tym wyzwaniom, oferując elastyczne modele płatności – w tym system subskrypcyjny. Zamiast ponosić      wysokie koszty początkowe (CAPEX), gminy mogą wybrać co miesięczną opłatę           dostosowaną do liczby zamówionych odczytów.

Przykłady zastosowania Smart Water w polskich gminach

System Smart Water został już z powodzeniem wdrożony w wielu miejscowościach w całym kraju. To świadczy o znaczącej pozycji Orange na polskim rynku rozwiązań M2M (Machine-to-Machine), gdzie firma posiada 40 proc. Udziałów z 2 milionami kart SIM działających w różnego rodzaju urządzeniach IoT.

Krosno Odrzańskie

Jedną z najbardziej kompleksowych i znaczących implementacji jest projekt zrealizowany w Krośnie Odrzańskim. Cała sieć wodociągowa w tym mieście została przekształcona w system „smart”. Modernizacja obejmowała m.in. instalację wspomnianych nakładek telemetrycznych. Dzięki temu miasto zyskało:

• pełną kontrolę nad przepływami,
• możliwość szybkiego wykrywania wycieków i awarii,
• optymalizację procesów fakturowania.

Rybnik

Rybnik od kilku lat wprowadza innowacyjne rozwiązania monitorowania i zarządzania. Doprowadziły one miasto do osiągnięcia najniższego poziomu strat wody w Polsce dzięki projektom takim jak „System monitorowania i zarządzania eksploatacją sieci wodociągów i kanalizacji miasta Rybnik”.

Wrocław

Rozwiązania wdrażane przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji we Wrocławiu obejmują największy w kraju system inteligentnych wodomierzy oparty na uczeniu głębokim. Znacząco poprawia to efektywność w wykrywaniu wycieków i monitorowaniu jakości wody. Sprawdź nasze wdrożenie.

Jak rozpocząć wdrażanie Smart Water w swojej miejscowości?

Cały proces rozpoczyna się od analizy potrzeb i możliwości finansowych danej gminy, aby dopasować rozwiązanie optymalne dla jej specyfiki. Następnie następuje etap instalacji nakładek telemetrycznych na istniejących wodomierzach, co jest ułatwione dzięki ich kompatybilności z większością popularnych modeli dostępnych na polskim rynku. Ostatni krok obejmuje podstawowe przeszkolenie zespołu z obsługi systemu.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czym jest technologia Smart Water i jak działa w sieci wodociągowej?

Smart Water to system oparty na technologii internetu rzeczy (IoT), który automatyzuje procesy zarządzania wodą. Wykorzystuje nakładki telemetryczne na wodomierzach, moduły sterujące oraz oprogramowanie do analizy danych. Dzięki temu umożliwia zdalny odczyt zużycia, monitorowanie przepływów i szybką reakcję na awarie.

Jakie są największe korzyści wdrożenia inteligentnego systemu zarządzania wodą?

Najważniejsze zalety korzystania z tego rozwiązania to redukcja strat wody, szybsze wykrywanie wycieków, automatyzacja odczytów oraz lepsze wykorzystanie zasobów ludzkich. Samorządy mogą liczyć na oszczędności finansowe i wzrost efektywności operacyjnej, a mieszkańcy na stabilne dostawy i wyższą jakość usług.

Czy Smart Water można zastosować na istniejących wodomierzach?

Tak, nakładki telemetryczne są kompatybilne z wieloma modelami wodomierzy dostępnych na polskim rynku, co ułatwia ich montaż. Dzięki temu system nie wymaga kosztownej wymiany całej infrastruktury pomiarowej.

Jak Smart Water pomaga w wykrywaniu wycieków i strat wody?

System analizuje dane w czasie rzeczywistym, porównując ilość wody wtłoczonej do sieci z ilością rejestrowaną na wodomierzach. Każda anomalia wskazuje na potencjalny wyciek, nieszczelność lub nielegalny pobór, co pozwala na natychmiastową interwencję.

Jakie modele finansowania są dostępne dla gmin przy wdrożeniu Smart Water?

Samorządy mogą wybrać elastyczne modele płatności, np. formę subskrypcji. Zamiast wysokich wydatków początkowych gmina ponosi miesięczną opłatę zależną od liczby odczytów, co pozwala lepiej planować budżet.

W jaki sposób Smart Water wspiera ochronę środowiska i zrównoważony rozwój?    

Ograniczenie strat wody i optymalizacja jej zużycia przekładają się na mniejsze obciążenie środowiska. Smart Water wpisuje się w politykę zrównoważonego rozwoju, redukując ślad wodny i chroniąc zasoby naturalne.

Jak wygląda proces wdrożenia Smart Water w gminie lub mieście?

Pierwszym krokiem jest analiza potrzeb i możliwości finansowych samorządu. Następnie montuje się nakładki telemetryczne na wodomierzach, a system jest integrowany z infrastrukturą. Ostatni etap to szkolenie pracowników z obsługi platformy.

W jakich polskich miejscowościach system Smart Water został już wdrożony?

Rozwiązanie funkcjonuje w wielu gminach i miastach, m.in. w Krośnie Odrzańskim, Rybniku czy Wrocławiu. Każde z tych wdrożeń potwierdza skuteczność technologii w różnych warunkach lokalnych.