Płatności bezgotówkowe w Polsce. Pożegnanie z gotówką?
Firma online 25 sierpnia 2023 3 minuty czytania

Płatności bezgotówkowe w Polsce. Pożegnanie z gotówką?

Płatności bezgotówkowe wypierają tradycyjny pieniądz z kilku powodów – wygody konsumentów, łatwości kontroli przepływu, a od czasu pandemii także ze względu na bezpieczeństwo sanitarne. Choć z pewnością banknoty i monety jeszcze przez jakiś czas nie znikną z naszych portfeli, to przyszłość z pewnością jest bezgotówkowa: należy do kart płatniczych i płatności elektronicznych.

Akceptujemy tylko płatności bezgotówkowe

Czy można odmówić przyjęcia zapłaty gotówką? Wedle prawa – nie. 5 Listopada 2021 roku weszły w życie przepisy Ustawy z dnia 17 września 2021 roku o zmianie ustawy o usługach płatniczych, które regulują tę kwestię. Zgodnie z art. 59ea ust. 1., sprzedający ani usługodawca nie mogą uzależniać zawarcia z konsumentem umowy o świadczenie usługi albo sprzedaży towaru od dokonania płatności w formie bezgotówkowej.

Są jednak pewne wyjątki od tej reguły. Zgodnie z art. 59ea ust. 2. wyżej wymienionej ustawy ustępu pierwszego nie stosuje się:

  • do działalności prowadzonej online,
  • w punktach całkowicie samoobsługowych (bez obecności personelu),
  • w trakcie imprezy masowej, jeśli w jej regulaminie zawarto stosowną informację,
  • do jednorazowej transakcji, której wartość jest równa przeciętnemu wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego, ogłaszanemu przez Prezesa GUS, albo większa od niego.

Krótka historia transakcji bezgotówkowych kartąChoć pojawienie się idei kart płatniczych datowane jest na koniec XIX wieku, to praktyczne zastosowanie na szerszą skalę znalazły one dopiero po II wojnie światowej. Transakcje bezgotówkowe kartą szybko zdobywały popularność w USA, a później na całym świecie.

Pod koniec lat 60. pojawił się standard elektronicznej wymiany danych i proces zaczął przyspieszać. W pierwszej dekadzie XXI wieku, wraz z masowym wkraczaniem handlu elektronicznego, nastąpiła błyskawiczna popularyzacja płatności cyfrowych. Mimo że mamy krótszą historię, to Polska, w której płatności bezgotówkowe pojawiły się na większą skalę dopiero w latach 90., nie odbiega dzisiaj od standardów europejskich.

Płatności bezgotówkowe w Polsce rosną w siłę

Z raportu NBP System płatniczy w Polsce z grudnia 2019 r. wynika, że w 2005 r. transakcje bezgotówkowe stanowiły jedynie 2 proc. wszystkich płatności detalicznych, ale już w 2018 r. – 43 proc. Liczba wydanych kart płatniczych na koniec tego roku wynosiła ponad 41 mln.

Równolegle rośnie liczba miejsc, w których bezgotówkowe formy płatności są akceptowane. Pod koniec 2019 roku w Polsce wykorzystywano 867 tys. terminali POS (ang. point of sale – punkt handlowy). Po części to zasługa programu Polska Bezgotówkowa, wspólnej inicjatywy Związku Banków Polskich, Ministerstwa Rozwoju, agentów rozliczeniowych oraz Visa i Mastercard, w ramach którego można bezpłatnie korzystać z terminala do obsługi kart płatniczych przez 12 miesięcy.

Płatności bezgotówkowe mają mocną kartę

Ciekawe jest spojrzenie na płatności bezgotówkowe przez pryzmat preferencji klientów. Jednym z najważniejszych motywów korzystania z tego typu płatności jest wygoda – blisko 65 proc. respondentów wskazuje, że właśnie ta forma rozliczeń jest dla nich bardziej komfortowa niż tradycyjne płatności gotówkowe.

Zmienia się również postrzeganie samego procesu płatności kartą. Transakcja bezgotówkowa to już nie luksus ani fanaberia, a raczej coś naturalnego i oczywistego. Klientów obecnie dziwi brak możliwości dokonania takiej płatności i skłonni są nawet zrezygnować z zakupu, kiedy w sklepie nie ma terminala (badanie Postawy Polaków wobec form płatności, 2018 r.).

Bezgotówkowa płatność telefonem coraz popularniejsza

Karty płatnicze to nie wszystko, bardzo szybko zyskują na popularności inne bezgotówkowe formy płatności. Raport Izby Gospodarki Elektronicznej Płatności Cyfrowe 2018, prezentujący informacje na temat nowoczesnych sposobów płatności wybieranych przez Polaków, wskazuje, że poza kartami płatniczymi oraz kontem bankowym z aktywnym dostępem do internetu ogromną popularność zyskał BLIK – trzeci najpopularniejszy produkt finansowy w Polsce.

Polacy także coraz częściej korzystają z płatności telefonem. Wśród budzących największe zainteresowanie mobilnych produktów finansowych są Google Pay i Apple Pay, ale rośnie również liczba płatności dokonywanych przy pomocy rozmaitych osobistych gadżetów elektronicznych – systemów Garmin Pay i Fitbit Pay.

Pokolenie transakcji internetowych

Nie ma wątpliwości, że udział nowoczesnych, cyfrowych metod płatności będzie wzrastał. Decydować o tym będzie zachodząca zmiana pokoleniowa. Milenialsi, pokolenie urodzonych w latach 80. i 90., zaczynające dominować na rynku pracy, wychowało się w świecie, w którym technologie cyfrowe są naturalnym elementem rzeczywistości. W jeszcze większym stopniu dotyczy to kolejnego pokolenia – Z – które wchodzi na rynek pracy.

Z badania przeprowadzonego w 2019 r. przez Kantar TNS na zlecenie KIR i Związku Banków Polskich wynika, że trzech na czterech milenialsów korzysta z transakcji internetowych. „Widać wyraźnie, że dla pokoleń najmłodszych oraz dla tych osób, które powoli wchodzą w wiek średni, będąc bezpośrednimi świadkami i uczestnikami cyfrowej i mobilnej rewolucji, zakupy online są oczywistością, a często pierwszym wyborem” – komentował Przemysław Soboń, dyrektor Linii biznesowej płatności internetowe w KIR. Zakupy online są po prostu szybsze. Tak samo procesy zakupowe przyspieszają narzędzia umożliwiające skrócenie czasu dokonywania płatności.

Nie jest jednak tak, że zakupy online oraz płatności elektroniczne i płatności mobilne to domena ludzi względnie młodych. Płatności bezgotówkowe są dla wszystkich – młodych i starszych, klientów i handlowców – szybsze i wygodniejsze, a zarazem pewne i bezpieczne. Wyeliminowanie wielu niebezpieczeństw oraz ograniczenie ryzyk z nimi związanych wymagało sporo czasu.

Niemniej teraz, kiedy ciężka praca została wykonana, czas zacząć wykorzystywać jej efekty. A te są takie, że udział gotówki powoli – z wielu względów – będzie się zmniejszał. Mamy zatem realne potrzeby, które produkują wirtualne pieniądze. Umiera król, niech żyje król, niech żyją nowoczesne płatności bezgotówkowe!

Masz pytania? Wypełnij formularz. Nasz zespół ekspertów służy pomocą.

Mogą Cię również zainteresować

  • Klienci-maszyny – przyszłość elektronicznego handlu

    Klienci-maszyny – przyszłość elektronicznego handlu
    Klienci-maszyny – przyszłość elektronicznego handlu
    Firma online 22 maja 2024

    Firma online

    Cyfrowa rewolucja zaciera granice między rzeczywistością a wirtualnym światem. Handel elektroniczny staje się miejscem, w którym coraz częściej więcej do […]

  • Co to jest dług technologiczny i jak nim zarządzać?

    Co to jest dług technologiczny i jak nim zarządzać?
    Co to jest dług technologiczny i jak nim zarządzać?
    Firma online 30 kwietnia 2024

    Firma online

    Współczesny świat pędzi naprzód, a biznes musi nadążać za zmianami. W rezultacie często powstaje dług technologiczny, czyli zaległości w architekturze […]

  • Neat – otwarty na cały świat

    Neat – otwarty na cały świat
    Neat – otwarty na cały świat
    Firma online 23 kwietnia 2024

    Firma online

    Komunikacja online jest dziś nieodłącznym elementem biznesu, a wideokonferencje tzw. must have każdej firmy. Wymagania dotyczące narzędzi umożliwiających zdalny kontakt […]

  • Wywiad. Metaverse – nauka, medycyna, biznes

    Wywiad. Metaverse – nauka, medycyna, biznes
    Wywiad. Metaverse – nauka, medycyna, biznes
    Firma online 2 kwietnia 2024

    Firma online

    Spotkania z klientami biznesowymi bez kosztownych delegacji czy szkolenia pracowników, które nie wymuszają zatrzymywania linii produkcyjnej to nie mrzonka. Jest […]