Treści niedostosowane do wieku
Z tego artykułu dowiesz się:
- czym są szkodliwe treści i jaki jest ich wpływ na dzieci,
- jak zapobiegać dostępowi dzieci do szkodliwych treści w internecie,
- jakie rozwiązania pomogą w ochronie dziecka przed szkodliwymi treściami.
W badaniu EU Kids Online 2018 pytano młodych ludzi powyżej 10. roku życia, jak często w ciągu minionego roku mieli styczność z różnego rodzaju szkodliwymi treściami w internecie. Zdecydowana większość badanych nastolatków (w wieku 11–17 lat) ma styczność z różnego rodzaju niebezpiecznymi materiałami online. Dotyczy to zwłaszcza starszej młodzieży.
Jak młodzież radzi sobie z tego typu treściami w sieci?
Najwięcej młodych ludzi wskazało, że spotkało się z mową nienawiści (48%), a najmniej, że widziało treści dotyczące sposobów na popełnienie samobójstwa. Wciąż jednak było to aż 37% pytanych. Tylko 28% nastolatków jednoznacznie zadeklarowało, że nie zetknęło się z żadnym z wymienionych rodzajów szkodliwych treści. Z drugiej strony 28% badanych powiedziało, że miało styczność ze wszystkimi wymienionymi w badaniu rodzajami szkodliwych treści tj. przemoc, hejt, okaleczenia, zaburzenia odżywania, doświadczenia z braniem narkotyków czy próbami samobójczymi.
Czym są szkodliwe treści i jaki jest ich wpływ na dzieci?
Szkodliwe treści to materiały, które mogą mieć negatywny wpływ na rozwój i psychikę młodych użytkowników internetu. Część z nich jest niezgodna z prawem, inne są w sieci udostępniane legalnie, ale nie powinny być udostępniane osobom nieletnim.
Do szkodliwych treści zalicza się przede wszystkim:
- materiały pornograficzne,
- obrazy i filmy prezentujące przemoc i okrucieństwo,
- treści ksenofobiczne i rasistowskie, tzw. mowę nienawiści,
- treści promujące zachowania autodestrukcyjne, takie jak: anoreksja, samookaleczenia czy samobójstwo.
- Pornografia
Materiały pornograficzne stanowią dużą część zasobów internetowych. Kontakt dzieci i młodzieży z takimi treściami niesie wiele negatywnych skutków dla ich rozwoju. Pornografia może kształtować fałszywe poglądy na sferę seksualności i stanowić wypaczoną formę edukacji seksualnej. Oglądanie pornografii internetowej może być silnie uzależniające.
- Przemoc
Przemoc również jest powszechnie dostępna w sieci – w grach, filmach, animacjach, grafikach czy zdjęciach. Kontakt z brutalnymi scenami przemocy może wywoływać u dzieci wysoki poziom lęku. Podejrzewa się, że częste obcowanie z przemocą, szczególnie w grach, może wpływać na podwyższony poziom agresji dziecka, a także zmniejszać empatię i zobojętniać na cudzą krzywdę.
Zobacz więcej o cyberprzemocy
- Mowa nienawiści (rasizm, ksenofobia)
Kontakt dzieci z mową nienawiści może kształtować w nich niewłaściwe społecznie postawy, takie jak nietolerancja czy hejtowanie w sieci.
Zobacz więcej o hejcie w sieci
- Treści promujące zachowania autodestrukcyjne
Treści takie mogą mieć szkodliwy wpływ na zdrowie, a nawet życie dziecka. Zdarza się, że pod ich wpływem młodzi internauci podejmują ryzykowne zachowania, takie jak: zażywanie narkotyków, niewłaściwe stosowanie leków, samookaleczenia, skrajne odchudzanie się, a nawet samobójstwo.
- Szkodliwe treści w grach
Korzystanie z gier jest jedną z popularniejszych aktywności dzieci i młodzieży online. Gry można instalować na komputerze stacjonarnym, pobierać w postaci aplikacji na urządzenia mobilne, a także korzystać z gier wideo na konsoli.
Wiele gier dostosowanych do wieku dziecka zapewnia bezpieczną i wartościową rozrywkę lub edukację - rozwijają umiejętności manualne, ćwiczą koncentrację, uczą pracy w zespole, w atrakcyjny sposób poszerzają wiedzę.
Jednak część gier zawiera treści szkodliwe dla młodych użytkowników, np.
- erotykę i pornografię,
- przemoc,
- wulgarne słownictwo, przekleństwa,
- nawołujące do nietolerancji,
- hazard,
- promujące zażywanie narkotyków.
Jak zapobiegać dostępowi dzieci do niebezpiecznych treści w internecie?
Udostępniając dziecku urządzenia elektroniczne z dostępem do internetu: komputer, laptop, tablet czy smartfon, warto dołożyć maksimum starań, aby uchronić je przed problemem szkodliwych treści dostępnych online.
- Towarzysz dziecku w pierwszych krokach w sieci, tłumacząc, że nie wszystkie treści w internecie są przeznaczone dla dzieci.
- Naucz małego internautę ograniczonego zaufania do treści znajdowanych w sieci i umiejętności weryfikowania informacji online.
Zobacz zasady bezpieczeństwa w sieci
- Wskazuj dziecku treści bezpieczne i dostosowane do jego wieku (link Polecane dla dzieci), a także pozytywne zastosowania internetu.
- Upewnij dziecko, że zawsze kiedy trafi w sieci na niepokojące treści, może liczyć na Twoją pomoc i zrozumienie.
- Interesuj się tym, jak korzysta z sieci, jakie ogląda filmy, w jakie gry gra.
- W przypadku najmłodszych dzieci korzystaj z oprogramowania filtrującego, narzędzi kontroli rodzicielskiej i ustawień bezpieczeństwa w urządzeniach.
Dowiedz się więcej o kontroli rodzicielskiej
Weryfikowanie treści udostępnianych dzieciom
- Udostępniając dziecku treści w sieci – gry, serwisy internetowe, aplikacje – sprawdź, czy nie zawierają one szkodliwych treści.
- Pobierając aplikacje na urządzenia mobilne ze sklepów internetowych (Google Play, iStore, Windows), sprawdzaj opisy gier. Szczególną uwagę zwróć na zalecany wiek użytkownika.
- Poznaj recenzje i obejrzyj fragmenty gier w serwisach udostępniających filmy online (np. YouTube); wymieniaj ze znajomymi rodzicami opinie na temat gier, stron i aplikacji dla dzieci, zanim udostępnisz je dziecku.
- Szukaj informacji o rekomendowanych treściach dla dzieci i młodzieży w wiarygodnych serwisach i blogach parentingowych (przeznaczonych dla rodziców) oraz w katalogach bezpiecznych stron dla dzieci.
Zobacz co polecamy dla dzieci
- Zawsze sprawdzaj oznaczenia PEGI (piktogramy dotyczące rodzaju treści i limitów wiekowych) na pudełkach gier kupowanych w sklepie.
Dowiedz się więcej o oznaczeniach gier dla dzieci
Pamiętaj
Rozwiązania technologiczne i narzędzia kontroli rodzicielskiej mogą pomagać w ochronie dzieci przed szkodliwymi, niebezpiecznymi treściami w internecie.
W zapobieganiu dostępowi dzieci do szkodliwych treści nic nie zastąpi uwagi rodzicielskiej, edukacji i ustalonych z dzieckiem zasad korzystania z sieci.