{"id":8751,"date":"2023-05-17T10:50:04","date_gmt":"2023-05-17T08:50:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/?p=8751"},"modified":"2025-11-24T13:38:55","modified_gmt":"2025-11-24T12:38:55","slug":"co-to-jest-blockchain","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/internet-i-siec-firmowa\/co-to-jest-blockchain\/","title":{"rendered":"Wywiad. Blockchain \u2013 platforma wzajemnego zaufania"},"content":{"rendered":"\n

Kojarzy si\u0119 przede wszystkim z finansami, ale to narz\u0119dzie, kt\u00f3re ma o wiele wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci. Doskonale sprawdza si\u0119 w zarz\u0105dzaniu \u0142a\u0144cuchem dostaw, ratownictwie medycznym, a nawet w walce z fake newsami. O jego zastosowaniach i bezpiecze\u0144stwie rozmawiamy z Micha\u0142em Zajd\u0105 \u2013 informatykiem, weteranem Doliny Krzemowej i autorem ksi\u0105\u017cki \u201eKryptowaluty dla zabieganych\u201d.<\/strong><\/p>\n

Czym jest blockchain (\u0142a\u0144cuch blok\u00f3w)?<\/h2>\n

Blockchain to technologia, kt\u00f3ra pozwala na bezpieczne przechowywanie oraz przesy\u0142anie informacji o transakcjach w internecie. Bloki s\u0105 wype\u0142niane danymi, a po ich \u201ezape\u0142nieniu\u201d tworzy si\u0119 nast\u0119pny. Powstaje w ten spos\u00f3b rodzaj \u0142a\u0144cucha, kt\u00f3rego ogniwa po\u0142\u0105czone s\u0105 za pomoc\u0105 zaszyfrowanych informacji o poprzednim bloku w szeregu. Tak w\u0142a\u015bnie chroni si\u0119 ich zawarto\u015b\u0107, bo ka\u017cda zmiana w jednym z nich musi mie\u0107 odzwierciedlenie w nast\u0119pnym. U\u0142atwia to wykrycie modyfikacji i dzi\u0119ki temu technologia ta zapewnia nienaruszalno\u015b\u0107 danych<\/a>.<\/p>\n

Gdzie trzymane s\u0105 bloki?<\/h2>\n

Dzi\u015b na \u015bwiecie dzia\u0142aj\u0105 dziesi\u0105tki tysi\u0119cy projekt\u00f3w blockchain i ka\u017cdy z nich rozwi\u0105zuje to troch\u0119 inaczej. Niezale\u017cnie jednak od tego, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 dane, mo\u017cliwo\u015b\u0107 sprawdzenia zawarto\u015bci ma ka\u017cdy, kto dysponuje kluczem publicznym.<\/p>\n

Blockchain kojarzy si\u0119 z finansami, ale mo\u017cna zastosowa\u0107 go r\u00f3wnie\u017c w innych dziedzinach.<\/h2>\n

To najbardziej obiecuj\u0105ca technologia pozwalaj\u0105ca na prac\u0119 na wsp\u00f3\u0142dzielonych danych przez strony, kt\u00f3re maj\u0105 do siebie ograniczone zaufanie, czyli w biznesie prawie zawsze. G\u0142\u00f3wnie spotykamy si\u0119 z ni\u0105 w transakcjach finansowych, ale to jest ma\u0142y u\u0142amek tego, co blockchain potrafi. To troch\u0119 nieszcz\u0119\u015bliwe, \u017ce rozpowszechniony jest tylko ten jeden, finansowy aspekt blockchain\u00f3w, a przecie\u017c stosuje si\u0119 je w wielu innych dziedzinach.<\/p>\n

Gdzie w takim razie blockchain ma potencja\u0142?<\/h2>\n

Mo\u017cna si\u0119 z nim spotka\u0107 cho\u0107by w zarz\u0105dzaniu \u0142a\u0144cuchem dostaw. Ju\u017c nied\u0142ugo w wielu sklepach b\u0119dziemy mogli zeskanowa\u0107 etykiet\u0119 towaru i nie tylko wiedzie\u0107, jaki jest sk\u0142ad oraz sk\u0105d pochodzi \u017cywno\u015b\u0107, ale prze\u015bledzi\u0107 ca\u0142\u0105 drog\u0119 tego produktu. W jakiej temperaturze by\u0142 transportowany? Czy rzeczywi\u015bcie pochodzi z regionu \u015bwiata, kt\u00f3ry widnieje na etykiecie?<\/p>\n

Takie zastosowanie jest ju\u017c wdro\u017cone w sieci Walmart w Stanach Zjednoczonych. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od przypadku salmonelli, kt\u00f3ry kosztowa\u0142 firm\u0119 olbrzymie pieni\u0105dze, bo nie by\u0142a w stanie okre\u015bli\u0107 dok\u0142adnie drogi feralnego towaru. Na przemia\u0142 posz\u0142a olbrzymia ilo\u015b\u0107 \u017cywno\u015bci, kt\u00f3ra potencjalnie nie by\u0142a ska\u017cona. Blockchain pozwala Walmartowi ca\u0142kowicie kontrolowa\u0107 \u0142a\u0144cuch dostaw. Dzi\u015b wiemy dok\u0142adnie, kt\u00f3ra ci\u0119\u017car\u00f3wka co, kiedy i sk\u0105d przywioz\u0142a.<\/p>\n

Innym zastosowaniem tej technologii mo\u017ce by\u0107 tak zwany Blockchain of Things, czyli swoiste powi\u0105zanie blockchaina i IoT<\/a>, w kt\u00f3rym po\u0142\u0105czone urz\u0105dzenia s\u0105 w stanie sprawdzi\u0107 uprawnienia, np. do otwarcia drzwi czy szlabanu.<\/p>\n

Orange prowadzi\u0142 jaki\u015b czas temu w Olsztynie pilota\u017cowy program, w kt\u00f3rym ratownicy medyczni i stra\u017cacy instalowali na swoich telefonach specjalny wirtualny klucz, umo\u017cliwiaj\u0105cy im wjazd na teren miejskich szpitali. Informacje o uprawnieniach i samym kluczu przechowywane s\u0105 w\u0142a\u015bnie w sieci blockchain. W ten spos\u00f3b mo\u017cemy nie tylko kontrolowa\u0107 uprawnienia, ale r\u00f3wnie\u017c blokowa\u0107 nieautoryzowane pr\u00f3by u\u017cycia klucza.<\/p>\n

Jak wielko\u015b\u0107 firmy ma si\u0119 do wykorzystania takiego \u0142a\u0144cucha? Czy ma\u0142e firmy te\u017c mog\u0105 z niego korzysta\u0107?<\/h2>\n

Blockchain to baza danych mo\u017cliwa do skontrolowania (mo\u017cna niezale\u017cnie oceni\u0107 ich prawdziwo\u015b\u0107), kt\u00f3ra gwarantuje nienaruszalno\u015b\u0107 historii ich zmian. Je\u017celi mamy profil dzia\u0142alno\u015bci, kt\u00f3ry mo\u017ce z tego korzysta\u0107, to nasi klienci zyskaj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 sprawdzenia informacji podawanych np. przy produktach. M\u00f3wimy o blockchainie jako platformie zaufania. Nie mamy ufa\u0107 ludziom, tylko protoko\u0142owi. Mog\u0105 z niego korzysta\u0107 na przyk\u0142ad wspomniane wcze\u015bniej szpitale czy inne instytucje, do kt\u00f3rych dost\u0119p musi by\u0107 chroniony, ale te\u017c na przyk\u0142ad rynki energetyczne, banki centralne czy s\u0105dowe wydzia\u0142y ksi\u0105g wieczystych.<\/p>\n

Skoro jeste\u015bmy ju\u017c przy bezpiecze\u0144stwie… Jak bezpieczna jest ta technologia, czy jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany warto\u015bci bloku w \u0142a\u0144cuchu?<\/h2>\n

Bloki, w kt\u00f3rych zapisane s\u0105 dane, weryfikuje si\u0119 za pomoc\u0105 odpowiednich mechanizm\u00f3w, a dost\u0119p do bazy jest chroniony wysokiej jako\u015bci kluczami szyfruj\u0105cymi. Jednak bezpiecze\u0144stwo tej platformy to jedna rzecz, a higiena bezpiecze\u0144stwa jej u\u017cytkownik\u00f3w to zupe\u0142nie inna sprawa.<\/p>\n

Czyli sam blockchain jest bezpieczny, chodzi tylko o bezpiecze\u0144stwo dost\u0119pu do niego?<\/h2>\n

Tak. Problemem jest zwykle zaniedbywana higiena dost\u0119pu do internetu i niska odporno\u015b\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w na ataki socjotechniczne. Na nic najlepsze zamki, je\u015bli domownik zgubi klucze. W takim \u0142a\u0144cuchu to w\u0142a\u015bnie cz\u0142owiek jest najs\u0142abszym ogniwem, bo sama technologia spe\u0142nia najwy\u017csze dzisiejsze standardy bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n

Czy s\u0105 jakie\u015b polskie firmy, kt\u00f3re korzystaj\u0105 z blockchaina? Mamy jakie\u015b przyk\u0142ady?<\/h2>\n

W Polsce szereg firm rozwija ide\u0119 cyfrowego bli\u017aniaka, opart\u0105 na tej technologii, ale chyba najwi\u0119kszym jej u\u017cytkownikiem jest PKO BP, kt\u00f3ry ju\u017c od paru lat pracuje nad dostarczaniem w ten spos\u00f3b dokumentacji, zamiast w formie papierowej. Tak w\u0142a\u015bnie dzia\u0142aj\u0105 wszelkie potwierdzenia w aplikacji iPKO, czyli w mobilnym dost\u0119pie do banku. W oparciu o technologi\u0119 blockchain dzia\u0142a te\u017c elektroniczny rejestr akcji PKO BP. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce jest on jednym z lider\u00f3w we wprowadzaniu tej technologii na naszym rynku.<\/p>\n

Czy jakie\u015b inne instytucje mog\u0105 z tego korzysta\u0107?<\/h2>\n

Jednym z podstawowych zastosowa\u0144 blockchaina jest zarz\u0105dzanie nieruchomo\u015bciami. W Gruzji jest to w ca\u0142o\u015bci oparte na tej technologii i w raporcie OECD jest ona na 4. miejscu pod wzgl\u0119dem \u0142atwo\u015bci oraz szybko\u015bci obrotu nieruchomo\u015bciami. W\u0142a\u015bnie z uwagi na to, \u017ce wszystko przenie\u015bli na blockchain.<\/p>\n

Rozumiem, \u017ce mo\u017cliwo\u015bci korzystania z tej technologii w r\u00f3\u017cnych ga\u0142\u0119ziach przemys\u0142u czy gospodarki s\u0105 praktycznie nieograniczone?<\/h2>\n

Zgadza si\u0119. To doskona\u0142e narz\u0119dzie do weryfikacji informacji w sieci. Na przyk\u0142ad, gdy korzystamy z social medi\u00f3w, wierzymy, \u017ce to, co czytamy, jest prawd\u0105, ale nie mo\u017cemy tego zweryfikowa\u0107. Nie mamy \u017cadnych mo\u017cliwo\u015bci, \u017ceby sprawdzi\u0107 wiarygodno\u015b\u0107 danych.<\/p>\n

Niekoniecznie musimy im ufa\u0107\u2026<\/h2>\n

Dzi\u0119ki blockchainowi mo\u017cemy dowie\u015b\u0107 prawdziwo\u015bci lub \u017ar\u00f3d\u0142a danych. Jeste\u015bmy w stanie na przyk\u0142ad udowodni\u0107, \u017ce jaka\u015b informacja powsta\u0142a w konkretnym czasie i \u017ce kto\u015b j\u0105 potem zmieni\u0142. W dobie zalewu fejkami jest to narz\u0119dzie, kt\u00f3re mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 kluczow\u0105 broni\u0105 przeciwko nim.<\/p>\n

 <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Micha\u0142 Zajda \u2013 absolwent krakowskiej AGH. Karier\u0119 rozpocz\u0105\u0142 od opanowania niszowej technologii Erlang, wywodz\u0105cej si\u0119 ze szwedzkich laboratori\u00f3w firmy Ericsson. Weteran Doliny Krzemowej, programista oraz mened\u017cer jednego z pierwszych blockchain\u00f3w nowej generacji. Autor ksi\u0105\u017cki \u201eKryptowaluty dla zabieganych\u201d.  <\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

Fot. Piotr Werewka<\/p>\n\n\n

\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n <\/div>\n <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kojarzy si\u0119 przede wszystkim z finansami, ale to narz\u0119dzie, kt\u00f3re ma o wiele wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci. Doskonale sprawdza si\u0119 w zarz\u0105dzaniu […]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":8753,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[163],"tags":[377,166,208,481],"class_list":["post-8751","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-internet-i-siec-firmowa","tag-blockchain","tag-cyberbezpieczenstwo","tag-cybersecurity","tag-wywiad","areas-duze-firmy","areas-male-i-srednie-firmy"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8751","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8751"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8751\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12286,"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8751\/revisions\/12286"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8753"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8751"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8751"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}