{"id":12044,"date":"2025-10-29T09:20:29","date_gmt":"2025-10-29T08:20:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/?p=12044"},"modified":"2026-07-01T08:27:37","modified_gmt":"2026-07-01T06:27:37","slug":"firma-przyszlosci-kompetencje-zawody-ai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/cyfrowy-biznes\/firma-przyszlosci-kompetencje-zawody-ai\/","title":{"rendered":"Wywiad. Firma przysz\u0142o\u015bci. Kto b\u0119dzie w niej pracowa\u0107?"},"content":{"rendered":"\n

Dzi\u0119ki sztucznej inteligencji i robotyzacji rynek pracy zmienia si\u0119 jeszcze bardziej dynamicznie ni\u017c dotychczas. Jak pozosta\u0107 konkurencyjnym i wykorzysta\u0107 potencja\u0142 tych przemian? Zar\u00f3wno pracownicy, jak i organizacje ju\u017c teraz powinny inwestowa\u0107 w rozw\u00f3j kompetencji przysz\u0142o\u015bci. Dlaczego? Rozmawiamy o tym z Dorot\u0105 Malczewsk\u0105, ekspertk\u0105 odporno\u015bci psychicznej i rozwoju lider\u00f3w.<\/strong><\/p>\n


Aktualnie trwa czwarta rewolucja przemys\u0142owa nap\u0119dzana cyfryzacj\u0105 i sztuczn\u0105 inteligencj\u0105. Czy rzeczywi\u015bcie, jak g\u0142osz\u0105 nag\u0142\u00f3wki w sieci i wieszcz\u0105 specjali\u015bci bran\u017cowi, drastycznie zmienia ona rynek pracy?<\/strong><\/p>\n

Czwarta rewolucja przemys\u0142owa<\/a> rzeczywi\u015bcie ju\u017c teraz znacz\u0105co przekszta\u0142ca rynek pracy
\u2013 i to nie jest prognoza, ale fakt. Automatyzacja<\/a>, internet rzeczy, sztuczna inteligencja, robotyzacja czy analiza big data sprawiaj\u0105, \u017ce wiele profesji traci na znaczeniu, a r\u00f3wnocze\u015bnie powstaj\u0105 zupe\u0142nie nowe role, kt\u00f3rych jeszcze dekad\u0119 temu nie by\u0142o. Przestaje si\u0119 liczy\u0107 sam zaw\u00f3d \u2013 coraz wi\u0119ksze znaczenie ma zestaw kompetencji, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 dzia\u0142a\u0107 w dynamicznie zmieniaj\u0105cym si\u0119 \u015brodowisku.<\/p>\n

Dane \u015awiatowego Forum Ekonomicznego z raportu \u201eFuture of Jobs 2023\u201d pokazuj\u0105, \u017ce 23 proc. globalnych miejsc pracy zmieni si\u0119 do 2027 roku. W\u015br\u00f3d najcz\u0119\u015bciej automatyzowanych zawod\u00f3w s\u0105 te zwi\u0105zane z powtarzalnymi zadaniami, a wi\u0119c np. administracja, ksi\u0119gowo\u015b\u0107 czy produkcja, ale zmiany nie omijaj\u0105 te\u017c sektor\u00f3w kreatywnych i zarz\u0105dzaj\u0105cych.<\/p>\n

Jakie zawody lub role, Pani zdaniem, zyskaj\u0105 na znaczeniu w najbli\u017cszych latach? Czy s\u0105 takie, kt\u00f3re ju\u017c dzi\u015b warto \u201eprzebran\u017cowi\u0107\u201d? <\/strong><\/p>\n

W bliskiej przysz\u0142o\u015bci wzro\u015bnie zainteresowanie profesjami, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 kompetencje techniczne z mi\u0119kkimi \u2013 czyli tzw. zawody hybrydowe. Dobrymi przyk\u0142adami s\u0105 np. analitycy danych, specjali\u015bci AI i uczenia maszynowego, ale tak\u017ce ci, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 potrafili prze\u0142o\u017cy\u0107 te dane na decyzje biznesowe.<\/p>\n

W coraz wi\u0119kszym stopniu potrzebni b\u0119d\u0105 te\u017c specjali\u015bci ds. zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju, ESG<\/a> i etyki technologii \u2013 szczeg\u00f3lnie w du\u017cych organizacjach, a tak\u017ce facylitatorzy zmiany, projektanci proces\u00f3w uczenia si\u0119, eksperci od wellbeingu i zdrowia psychicznego \u2013 czyli zawody wspieraj\u0105ce adaptacj\u0119 do zmian. Nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 te\u017c specjalist\u00f3w cyberbezpiecze\u0144stwa, prawa nowych technologii, in\u017cynierii rozwi\u0105za\u0144 chmurowych.<\/p>\n

G\u0142\u0119boko wierz\u0119, \u017ce rosn\u0105\u0107 b\u0119dzie te\u017c znaczenie zawod\u00f3w zwi\u0105zanych ze zdrowiem psychicznym, terapi\u0105 oraz rozwojem odporno\u015bci psychicznej. Coraz wi\u0119cej organizacji i spo\u0142ecze\u0144stw dostrzega, jak kluczowa jest dba\u0142o\u015b\u0107 o dobrostan psychiczny w kontek\u015bcie wyzwa\u0144 wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata. Przez ostatni rok zrobi\u0142am wi\u0119cej program\u00f3w rozwoju odporno\u015bci psychicznej ni\u017c przez dziewi\u0119\u0107 lat dzia\u0142alno\u015bci w tym zakresie. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce trendy w tym obszarze s\u0105 r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cnorodne \u2013 pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe metody, podej\u015bcia i potrzeby, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 wymaga\u0142y elastyczno\u015bci i ci\u0105g\u0142ego uczenia si\u0119 od specjalist\u00f3w.<\/p>\n

Aby odnie\u015b\u0107 sukces w nowej rzeczywisto\u015bci, pracownicy i organizacje powinny zainteresowa\u0107 si\u0119 tzw. kompetencjami przysz\u0142o\u015bci. Czym one s\u0105 \u2013 jakie umiej\u0119tno\u015bci, wiedza czy postawy kryj\u0105 si\u0119 za tym sformu\u0142owaniem?<\/strong><\/p>\n

Kompetencje przysz\u0142o\u015bci to zestaw umiej\u0119tno\u015bci poznawczych, spo\u0142ecznych i technologicznych, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 skuteczne funkcjonowanie w warunkach ci\u0105g\u0142ej zmiany, niepewno\u015bci i z\u0142o\u017cono\u015bci.<\/p>\n

Wed\u0142ug raport\u00f3w Organizacji Wsp\u00f3\u0142pracy Gospodarczej i Rozwoju, czyli OECD, WEF i McKinsey & Company [globalna firma konsultingowa \u2013 przyp. red.] do kluczowych kompetencji przysz\u0142o\u015bci nale\u017c\u0105 m.in. uczenie si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie (lifelong learning)<\/strong>, a wi\u0119c umiej\u0119tno\u015b\u0107 szybkiego zdobywania i adaptowania wiedzy, a tak\u017ce odporno\u015b\u0107 psychiczna i zarz\u0105dzanie sob\u0105 w stresie<\/strong>, czyli umiej\u0119tno\u015b\u0107 radzenia sobie z presj\u0105, zmian\u0105, wielozadaniowo\u015bci\u0105.<\/p>\n

Opr\u00f3cz tego jest to r\u00f3wnie\u017c my\u015blenie krytyczne i rozwi\u0105zywanie problem\u00f3w \u2013 zdolno\u015b\u0107 do analizowania i podejmowania decyzji w niepe\u0142nych danych. Niezwykle wa\u017cne s\u0105 te\u017c: wsp\u00f3\u0142praca i komunikacja w zr\u00f3\u017cnicowanych zespo\u0142ach \u2013 tak\u017ce zdalnych i mi\u0119dzykulturowych, oraz \u015bwiadomo\u015b\u0107 cyfrowa, czyli rozumienie, jak technologie wp\u0142ywaj\u0105 na organizacj\u0119, spo\u0142ecze\u0144stwo i jednostk\u0119.<\/p>\n

Na li\u015bcie kompetencji przysz\u0142o\u015bci znalaz\u0142y si\u0119 te\u017c kreatywno\u015b\u0107 i innowacyjno\u015b\u0107, czyli zdolno\u015b\u0107 tworzenia nowych rozwi\u0105za\u0144, nie tylko optymalizacji starych.<\/p>\n

Dlaczego potrzeba rozwoju tych kompetencji jest okre\u015blana, m.in. w raporcie CERTES, jako pilna? Czy to oznacza, \u017ce firmy nie maj\u0105 zbyt wiele czasu i powinny si\u0119 zainteresowa\u0107 tematem ju\u017c dzi\u015b?<\/strong><\/p>\n

\u201ePilno\u015b\u0107\u201d nie jest retorycznym zabiegiem, ale realnym ostrze\u017ceniem. Brak inwestycji w kompetencji przysz\u0142o\u015bci powoduje narastaj\u0105ce ryzyko utraty konkurencyjno\u015bci \u2013 zar\u00f3wno na poziomie organizacji, jak i ca\u0142ej gospodarki.<\/p>\n

Dlaczego temat jest \u201epal\u0105cy\u201d? Bo zmiana ju\u017c trwa \u2013 op\u00f3\u017anienie oznacza konieczno\u015b\u0107 nadganiania. Braki kompetencyjne przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 bezpo\u015brednio na efektywno\u015b\u0107 i rentowno\u015b\u0107 firm, a kryzys psychiczny w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w ogranicza mo\u017cliwo\u015bci adaptacyjne organizacji.<\/p>\n

Z danych Polskiego Instytutu Ekonomicznego wynika, \u017ce tylko 22 proc. polskich firm inwestuje systemowo w rozw\u00f3j kompetencji pracownik\u00f3w. Tymczasem ponad 30 proc. firm zg\u0142asza, \u017ce ich rozw\u00f3j ogranicza brak odpowiednich umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n

Co Pani zdaniem powinno si\u0119 wydarzy\u0107 \u2013 na poziomie organizacji, edukacji czy wsparcia systemowego \u2013 by firmy mog\u0142y skutecznie rozwija\u0107 kompetencje przysz\u0142o\u015bci?<\/strong><\/p>\n

Na poziomie organizacji konieczne jest odej\u015bcie od szkole\u0144 oderwanych od reali\u00f3w pracy<\/strong>. Potrzebne s\u0105 kr\u00f3tkie, zadaniowe formy rozwoju, kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 na konkretne wyzwania i s\u0105 osadzone w codziennych dzia\u0142aniach. Do tego niezb\u0119dna jest diagnoza luk kompetencyjnych oraz inwestowanie w wewn\u0119trznych lider\u00f3w zmian \u2013 to oni uruchamiaj\u0105 procesy uczenia si\u0119 w zespo\u0142ach.<\/p>\n

W edukacji zmiany s\u0105 pilne \u2013 zbyt cz\u0119sto tylko s\u0142ysz\u0119, \u017ce wiedza o kompetencjach przysz\u0142o\u015bci powinna by\u0107 podstaw\u0105 ju\u017c na etapie szko\u0142y, ale nie widz\u0119, aby w ramach polityki edukacyjnej co\u015b z tym robiono. Na szcz\u0119\u015bcie wida\u0107 pierwsze jask\u00f3\u0142ki zmiany i oddolne inicjatywy, np. wprowadzenie programowania i nauki krytycznego my\u015blenia w klasach 1-3 w wybranych szko\u0142ach podstawowych.<\/p>\n

A systemowo? Trzeba upro\u015bci\u0107 dost\u0119p do finansowania rozwoju w ma\u0142ych firmach. Warto te\u017c stworzy\u0107 sie\u0107 praktycznego doradztwa<\/strong> \u2013 miejsca, gdzie przedsi\u0119biorcy dostan\u0105 gotowe rozwi\u0105zania, realne przyk\u0142ady i pomoc ekspert\u00f3w.<\/p>\n

Potrzebna jest te\u017c m\u0105dra kampania informacyjna, poniewa\u017c wiele firm po prostu nie wie, \u017ce mo\u017cna inaczej. Na przyk\u0142ad, zamiast samodzielnie rozwi\u0105zywa\u0107 ka\u017cdy problem metod\u0105 pr\u00f3b i b\u0142\u0119d\u00f3w, mog\u0105 korzysta\u0107 z gotowych narz\u0119dzi do zarz\u0105dzania zespo\u0142em, sprawdzonych szkole\u0144 czy mentoringu biznesowego.<\/p>\n

Wydaje si\u0119, \u017ce firmom mo\u017ce by\u0107 trudno jednocze\u015bnie inwestowa\u0107 w rozw\u00f3j kompetencji w kilku kierunkach. Od czego wi\u0119c zacz\u0105\u0107 <\/strong>\u2013 co Pani zdaniem jest teraz najwa\u017cniejsze?<\/strong><\/p>\n

Zacz\u0105\u0107 trzeba od solidnej strategii rozwojowej opartej na realnych celach i wyzwaniach firmy. Bez jasno\u015bci, dok\u0105d zmierzamy i jakich kompetencji do tego potrzebujemy, rozw\u00f3j traci sens. Najwa\u017cniejsze s\u0105 trzy kroki. Pierwszy to prze\u0142o\u017cenie strategii na cele rozwojowe<\/strong> \u2013 czyli analiza, jakie wyzwania stoj\u0105 przed firm\u0105 i jakie kompetencje b\u0119d\u0105 kluczowe w perspektywie dw\u00f3ch, trzech lat.<\/p>\n

Kolejny to weryfikacja lub stworzenie modelu kompetencji \u2013 prostego, aktualnego, osadzonego w kulturze firmy. Ostatnim z kolei jest pomiar stanu kompetencji \u2013 by rozwija\u0107 to, co naprawd\u0119 potrzebne, a nie to, co modne. Bez tych element\u00f3w rozw\u00f3j staje si\u0119 przypadkowy \u2013 a dzi\u015b nie ma na to przestrzeni. Kompetencje musz\u0105 by\u0107 inwestycj\u0105 w przysz\u0142o\u015b\u0107 i odporno\u015b\u0107 organizacji.<\/p>\n

Eksperci pisz\u0105 o globalnych firmach, kt\u00f3re ju\u017c dzia\u0142aj\u0105 w kierunku rozwoju kompetencji przysz\u0142o\u015bci. S\u0105 to m.in. IBM czy Apple. Jak jest w Polsce <\/strong>\u2013 czy zauwa\u017ca Pani zwi\u0119kszone zainteresowanie tym tematem w\u015br\u00f3d rodzimych organizacji?<\/strong><\/p>\n

Tak, cho\u0107 dynamika zale\u017cy od wielko\u015bci i sektora. W du\u017cych organizacjach \u2013 szczeg\u00f3lnie
z kapita\u0142em zagranicznym \u2013 temat jest ju\u017c cz\u0119\u015bci\u0105 strategii HR. W sektorze MM\u015aP widzimy rosn\u0105ce zainteresowanie, ale cz\u0119sto nadal brak kompetencji wewn\u0119trznych do wdra\u017cania zmian. Z mojej obserwacji wynika, \u017ce coraz wi\u0119kszy nacisk k\u0142adzie si\u0119 tak\u017ce na temat odporno\u015bci psychicznej lider\u00f3w i pracownik\u00f3w, komunikacj\u0119 w czasach kryzysu, samoorganizacj\u0119 zespo\u0142\u00f3w oraz cyfrow\u0105 edukacj\u0119.<\/p>\n

Jakie s\u0105 najwi\u0119ksze wyzwania i bariery, z jakimi mierz\u0105 si\u0119 firmy w Polsce w procesie rozwijania kluczowych kompetencji?\u00a0 <\/strong><\/p>\n

Dzieje si\u0119 za du\u017co i za szybko. Tempo zmian technologicznych i informacyjnych w ostatnich latach przerasta mo\u017cliwo\u015bci poznawcze oraz adaptacyjne wielu os\u00f3b i organizacji. Coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o \u201ezm\u0119czeniu zmian\u0105\u201d. Pracownicy deklaruj\u0105 przeci\u0105\u017cenie, nadmiar wymaga\u0144, presj\u0119, a w efekcie \u2013 wyczerpanie.<\/p>\n

Firmy te\u017c s\u0105 w tzw. rozkroku \u2013 wiedz\u0105, \u017ce trzeba si\u0119 rozwija\u0107, ale nie zawsze wiedz\u0105 jak. Niekt\u00f3re organizacje nadal inwestuj\u0105 w rozw\u00f3j przypadkowy, oderwany od strategii i realnych potrzeb.<\/strong> To zniech\u0119ca do rozwoju i uczenia si\u0119.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>
\n

Dorota Malczewska \u2013 ekspertka od odporno\u015bci psychicznej,
trenerka, psychoterapeutka w certyfikacji, wspiera lider\u00f3w, zespo\u0142y i organizacje w rozwoju kompetencji. Prowadzi autorskie programy rozwojowe, \u0142\u0105cz\u0105c wiedz\u0119 psychologiczn\u0105 i neurobiologiczn\u0105 z praktyk\u0105 biznesow\u0105.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n

\n \n
\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n
\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n
\n \n\n
<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n \n\n
\n <\/div>\n <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzi\u0119ki sztucznej inteligencji i robotyzacji rynek pracy zmienia si\u0119 jeszcze bardziej dynamicznie ni\u017c dotychczas. Jak pozosta\u0107 konkurencyjnym i wykorzysta\u0107 potencja\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":12042,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[160],"tags":[353,494,286,512,417],"class_list":["post-12044","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cyfrowy-biznes","tag-automatyzacja","tag-esg","tag-firma-online","tag-kompetencje","tag-przemysl-4-0","areas-duze-firmy","areas-male-i-srednie-firmy"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12044","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12044"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12044\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12817,"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12044\/revisions\/12817"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}