{"id":11992,"date":"2025-07-29T09:24:43","date_gmt":"2025-07-29T07:24:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/?p=11992"},"modified":"2025-11-24T09:32:33","modified_gmt":"2025-11-24T08:32:33","slug":"miasta-samowystarczalne-trend-czy-utopia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.orange.pl\/poradnik-dla-firm\/rozwiazania-smart\/miasta-samowystarczalne-trend-czy-utopia\/","title":{"rendered":"Miasta samowystarczalne \u2013 trend przysz\u0142o\u015bci czy kosztowna utopia?"},"content":{"rendered":"\n

Zeroemisyjne miasta powstaj\u0105 naprawd\u0119. W Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Chinach czy Arabii Saudyjskiej dzia\u0142aj\u0105 o\u015brodki, kt\u00f3re zasilaj\u0105 si\u0119 energi\u0105 ze s\u0142o\u0144ca i wiatru, oczyszczaj\u0105 \u015bcieki w obiegu zamkni\u0119tym i hoduj\u0105 warzywa na dachach. Masdar, Xiong\u2019an i The Line s\u0105 samowystarczalne, przyjazne \u015brodowisku i gotowe na skutki zmian klimatu.<\/strong><\/p>\n

Chocia\u017c miasta zajmuj\u0105 zaledwie kilka procent powierzchni Ziemi, odpowiadaj\u0105 za niemal 75 proc. \u015bwiatowego zu\u017cycia energii oraz 70 proc. emisji CO\u2082. Od 2007 roku wi\u0119cej ludzi mieszka w miastach ni\u017c na wsiach \u2013 a ta liczba stale ro\u015bnie. ONZ przewiduje, \u017ce do 2050 roku zamieszka w nich 68 proc. populacji.\u00a0<\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie metropolie b\u0119d\u0105 musia\u0142y zmierzy\u0107 si\u0119 z wyzwaniami \u2013 kurcz\u0105cymi si\u0119 zasobami wody, rosn\u0105cym zapotrzebowaniem na energi\u0119 czy ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi.<\/p>\n

Dlatego potrzebujemy przestrzeni zaprojektowanych z my\u015bl\u0105 o cyrkularnym wykorzystaniu zasob\u00f3w<\/a>, odporno\u015bci klimatycznej i niezale\u017cno\u015bci energetycznej.<\/p>\n

Warto, aby\u015bmy zacz\u0119li traktowa\u0107 je nie jako ciekawostk\u0119, a konkretn\u0105 odpowied\u017a na problemy, z kt\u00f3rymi zmierzy si\u0119 \u015bwiat w kolejnych dekadach. W ko\u0144cu \u2013 jak powiedzia\u0142 futurolog Buckminster Fuller \u2013 jeste\u015bmy powo\u0142ani, aby by\u0107 architektami przysz\u0142o\u015bci, a nie jej ofiarami.<\/p>\n

Miasta samowystarczalne, czyli jakie?<\/h2>\n


To o\u015brodki zaprojektowane tak, by dzia\u0142a\u0142y, jak sprawny, zamkni\u0119ty ekosystem \u2013 maksymalnie ograniczaj\u0105c zu\u017cycie zasob\u00f3w i produkcj\u0119 odpad\u00f3w. Energia pochodzi w nich z lokalnych \u017ar\u00f3de\u0142 \u2013 fotowoltaiki<\/a>, turbin wiatrowych czy biogazowni przetwarzaj\u0105cych odpady organiczne. Inteligentne sieci (smart grids)<\/a> na bie\u017c\u0105co bilansuj\u0105 zu\u017cycie pr\u0105du i magazynuj\u0105 nadwy\u017cki.<\/p>\n

Woda pochodzi z oczyszczanych \u015bciek\u00f3w i deszcz\u00f3wki. Transport? G\u0142\u00f3wnie bezemisyjny dzi\u0119ki wykorzystaniu np. autonomicznych pojazd\u00f3w elektrycznych, metra, tramwaj\u00f3w, g\u0119stej sieci \u015bcie\u017cek rowerowych.<\/p>\n

\u017bywno\u015b\u0107 w takich miastach nie pochodzi z drugiego ko\u0144ca \u015bwiata – dostarczaj\u0105 j\u0105 lokalne wertykalne farmy, ogrody spo\u0142eczno\u015bciowe, hydroponiczne laboratoria czy zielone dachy. Ca\u0142o\u015b\u0107 spina inteligentna infrastruktura cyfrowa z czujnikami IoT m.in. monitoruj\u0105cymi jako\u015b\u0107 powietrza, ruch uliczny czy zu\u017cycie wody, a tak\u017ce z algorytmami sztucznej inteligencji dbaj\u0105cymi o to, by nic si\u0119 nie marnowa\u0142o, a dzia\u0142anie system\u00f3w by\u0142o zoptymalizowane.<\/p>\n\n\n\n

Biznes i samorz\u0105dy powinny razem inwestowa\u0107 w zeroemisyjn\u0105 infrastruktur\u0119 oraz inteligentne sieci energetyczne, wprowadzaj\u0105c innowacje etapami \u2013 na przyk\u0142ad poprzez pilota\u017cowe, samowystarczalne dzielnice.<\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

Przysz\u0142o\u015b\u0107 zaczyna si\u0119 dzi\u015b<\/h2>\n


Samowystarczalne miasta budowane w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata dowodz\u0105, \u017ce koncepcje zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju i zeroemisyjno\u015bci nie musz\u0105 pozostawa\u0107 jedynie teori\u0105. Mniej wi\u0119cej od dw\u00f3ch dekad powstaj\u0105 o\u015brodki miejskie, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 nowoczesne technologie z trosk\u0105 o \u015brodowisko.<\/p>\n

Niekt\u00f3re z nich, jak Masdar City, ju\u017c realnie funkcjonuj\u0105, inne – m.in.\u00a0 Xiong\u2019an New Area i The Line \u2013 s\u0105 na zaawansowanym etapie realizacji. Na czele tego trendu stoj\u0105 najbogatsze gospodarki \u015bwiata, takie jak Zjednoczone Emiraty Arabskie czy Arabia Saudyjska, a tak\u017ce kraje najbardziej zaawansowane technologicznie, a wi\u0119c Chiny, Japonia czy Korea Po\u0142udniowa. Przyjrzymy si\u0119 bli\u017cej ich ekologicznym projektom o \u015bwiatowej s\u0142awie.<\/p>\n

Pierwsze miasto zeroemisyjne \u2013 Masdar City<\/h2>\n


To przyk\u0142ad na to, jak wizja mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105 nawet w niesprzyjaj\u0105cych pustynnych warunkach Zjednoczonych Emirat\u00f3w Arabskich. To dzia\u0142aj\u0105ce od 2006 roku w Abu Zabi miasto czerpie energi\u0119 z w\u0142asnych farm s\u0142onecznych, a innowacyjna instalacja Solar Tree generuje oko\u0142o 50 kWh dziennie.<\/p>\n

Wykorzystuje zaawansowany recykling wody, oczyszczaj\u0105c \u015bcieki i ponownie nawadniaj\u0105c tereny zielone. Transport opiera si\u0119 na elektrycznych, bardzo cichych kapsu\u0142ach poruszaj\u0105cych si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 40 km\/h po szynach magnetycznych. Miasto rozwija tak\u017ce rolnictwo miejskie – hydroponik\u0119 i miniszklarni\u0119, co zmniejsza zale\u017cno\u015b\u0107 od zewn\u0119trznych dostaw. Budynki z cementu niskoemisyjnego i aluminium z recyklingu zu\u017cywaj\u0105 o 40 proc. mniej energii i wody ni\u017c standardowe.<\/p>\n

Miasto od nowa – Xiong\u2019an New Area<\/h2>\n


Ten ambitny projekt 5-milionowej chi\u0144skiej metropolii powstaje w prowincji Hebei od 2017 roku, aby odci\u0105\u017cy\u0107 przeludniony Pekin. Miasto \u2013 podobnie jak Masdar \u2013 ma odznacza\u0107 si\u0119 pe\u0142n\u0105 neutralno\u015bci\u0105 w\u0119glow\u0105 dzi\u0119ki wykorzystaniu wy\u0142\u0105cznie odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii (farm s\u0142onecznych i wiatrowych). Jego uko\u0144czenie planowane jest na 2035 rok.<\/p>\n

Systemy big data, czujniki i narz\u0119dzie bazuj\u0105ce na AI monitoruj\u0105 ruch w czasie rzeczywistym, dostosowuj\u0105c przep\u0142yw pojazd\u00f3w, a tak\u017ce optymalizuj\u0105 zu\u017cycie energii i wody. W mie\u015bcie nie zabraknie rozleg\u0142ych tzw. zielonych korytarzy i park\u00f3w, kt\u00f3re pomagaj\u0105 obni\u017ca\u0107 temperatur\u0119 miasta i poch\u0142aniaj\u0105 dwutlenek w\u0119gla.<\/p>\n

Linearne miasto \u2013 The Line<\/h2>\n


Projekt The Line, og\u0142oszony w 2021 roku w Arabii Saudyjskiej, to ambitna pr\u00f3ba stworzenia pionierskiego miasta rozci\u0105gaj\u0105cego si\u0119 na d\u0142ugo\u015bci 170 km. Pierwotne plany zak\u0142ada\u0142y, \u017ce do 2045 roku b\u0119dzie zamieszkane przez 9 milion\u00f3w os\u00f3b.<\/p>\n

Obecnie projekt jest op\u00f3\u017aniony i \u2013 jak m\u00f3wi\u0105 przekazy medialne \u2013 mo\u017cliwe, \u017ce miasto powstanie na zaledwie kilku kilometrach wybrze\u017ca Morza Czerwonego. Miasto ma dzia\u0142a\u0107 wy\u0142\u0105cznie w oparciu o energi\u0119 odnawialn\u0105 i ca\u0142kowicie wyeliminowa\u0107 ruch samochodowy, zast\u0119puj\u0105c go ultraszybkim systemem transportu opartego na sztucznej inteligencji. Dzi\u0119ki liniowej strukturze i pionowej zabudowie The Line ma zminimalizowa\u0107 ingerencj\u0119 w \u015brodowisko – a\u017c 95 proc. terenu wok\u00f3\u0142 miasta zostanie zachowane w stanie naturalnym jako rezerwat przyrody.<\/p>\n

Inne miasta przysz\u0142o\u015bci warte uwagi to m.in. japo\u0144skie Fujisawa Sustainable Smart Town powi\u0105zane z Panasonic Corporation i Woven City budowane przez Toyot\u0119, a tak\u017ce korea\u0144skie Songdo w okolicy Seulu.<\/p>\n

Zielone dzielnice zamiast futurystycznych metropolii?<\/h2>\n


Samowystarczalno\u015b\u0107 to nie tylko domena nowych, budowanych od zera za ogromne \u015brodki metropolii przysz\u0142o\u015bci. Wed\u0142ug prognoz Komisji Europejskiej dominuj\u0105cym trendem do 2040\u20132050 roku b\u0119dzie modernizowanie istniej\u0105cych miast<\/a> i ich transformacja w kierunku neutralno\u015bci klimatycznej, zamiast budowania od podstaw neo- czy ekoo\u015brodk\u00f3w miejskich.<\/p>\n

Takie innowacyjne projekty realizowane s\u0105 ju\u017c m.in. w Kopenhadze, Amsterdamie czy Berlinie. W perspektywie 15\u201325 lat powstan\u0105 ich setki – przynajmniej na Starym Kontynencie. Dlaczego? Wi\u0119kszo\u015b\u0107 miast w Unii Europejskiej b\u0119dzie bowiem d\u0105\u017cy\u0107 do neutralno\u015bci klimatycznej zgodnie z celami Europejskiego Zielonego \u0141adu oraz zobowi\u0105zaniami wynikaj\u0105cymi z regulacji ESG czy polityk ONZ (UN-Habitat). Takie \u201ezielone\u201d dzielnice b\u0119d\u0105 lokalnymi, samowystarczalnymi systemami bazuj\u0105cymi na odnawialnej energii, retencji wody, transporcie zeroemisyjnym oraz gospodarce cyrkularnej.<\/p>\n

Samowystarczalne miasto \u2013 jak zacz\u0105\u0107?<\/h2>\n


Cho\u0107 wdro\u017cenie OZE, smart grid i system\u00f3w wodnych wi\u0105\u017ce si\u0119 z wysokimi kosztami, wyzwaniami legislacyjnymi oraz trudno\u015bciami w skalowaniu \u2013 czyli przeniesieniu rozwi\u0105za\u0144 z ma\u0142ych dzielnic na ca\u0142e du\u017ce miasta \u2013 warto podj\u0105\u0107 to wyzwanie. Nagrod\u0105 za wysi\u0142ek mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 bowiem d\u0142ugoterminowe korzy\u015bci dla mieszka\u0144c\u00f3w i samorz\u0105d\u00f3w. Jakie?<\/p>\n